overlay

4 Mart Dünya Obezite Günü

Bulaşıcı olmayan hastalıklar (BOH), günümüzde dünyadaki en büyük salgınlardan biridir. 2012’de meydana gelen 56 milyon ölümün, 38 milyonuna (%68) BOH’ler neden olmuştur. BOH’nin altında yaygın, önlenebilir risk faktörleri yatmaktadır. Bu faktörler tütün kullanımı, hareketsiz yaşam, sağlıksız beslenme ve alkolün zararlı kullanımıdır. Fazla kilo ve obezite yüzünden her yıl en az 3,4 milyon kişi hayatını kaybetmektedir. Kalp hastalığı, felç ve diyabet riski; beden kütle indeksinin (BKİ) artmasına bağlı olarak giderek artmaktadır. Tüm dünyada fazla kiloluluğun ve obezitenin prevalansı giderek artmakta olup obezite prevalansı 1975’den beri yaklaşık üç kat artmıştır. 2016 yılında 18 yaş ve üzeri 1.9 milyardan daha fazla erişkin fazla kilolu ya da obez olup bunların içinde 650 milyon yetişkin obezdir. 2016 yılında beş yaş altı çocukların 41 milyonu fazla kiloludur.

Ülkemizde ise; Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması (TBSA) 2017 sonuçlarına göre 15 yaş ve üzeri bireylerde obezite % 31,5; düşük fiziksel aktivite düzeyi %42,4 olarak bulunmuştur. Dünya Sağlık Örgütü işbirliğinde yürütülen Türkiye Çocukluk Çağı Şişmanlık 2016 Araştırması sonuçlarına göre ilkokul ikinci sınıf çocuklarda obezite %9,9 olarak bulunmuştur. 10-18 yaş çocuklarda obezite %9 ve fazla kilo %18.3 bulunmuştur. Ortaokulda şişmanlık %10.5, fazla kilo 19,6; liselerde şişmanlık %5.6; fazla kilo %15 bulunmuştur.
Türkiye kişi başı tuz tüketimi TBSA 2017 sonuçlarına göre 10.2 g/gün olarak bulunmuştur.
Bu kapsamda 2010 yılından itibaren ülkemizde Türkiye Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Hayat Programı (2019-2023) güncellenerek uygulanmaktadır. Ayrıca Bakanlığımız; Türkiye Diyabet Programı, Tuz Azaltma Programlarını uygulamaktadır. 

Obeziteden korunmada sağlıklı beslenmek ve fiziksel aktivitenin arttırılması önemlidir. Günlük beslenmede; taze sebze ve meyvelerin, tam tahıl ürünlerinin, süt ve ürünleri, balık, tavuk ve diğer yağsız etler ile kuru baklagillerin tüketimi sağlıklı seçimlerdir. İşlenmiş ve hazır besinlerden yağ ve şeker içeriği yüksek olanların tüketimi sağlıksız seçimlerdir.

Fazla Kilolu ve Obez Bireyler İçin Sağlıklı Beslenme Önerileri:

Besinler diyetisyen tarafından bireye özgü planlanmış porsiyonlarda tüketilmeli, aşırıya kaçılmamalıdır. Yağ ve/veya şeker miktarı azaltılmış (diyet/light) ürünler, her zaman düşük enerji içermez. Bu ürünlerin tüketiminde dikkatli olunmalı ve diyetisyene danışmadan tüketilmemelidir.

  • Günlük 2-2,5 litre sıvı ihtiyacının 1,5-2 litresi sudan gelmelidir (1,5-2 litre su=8-10 bardak su).
  • Hazır meyve suları, gazlı içecekler vb. yerine sağlıklı içecekler tercih edilmelidir.
  • Kızartma yerine ızgara, haşlama, buharda ve fırında pişirme yöntemleri seçilmelidir.
  • Aşırı tuz tüketiminden kaçınılmalıdır.
  • Gün boyu aktif olunmalıdır.
  • Hızlı vücut ağırlık kaybına neden olan popüler diyetler ve kontrolsüz zayıflama ilaçları kesinlikle uygulanmamalıdır.
  • Fazla kilolu ve obez bireylerin zayıflama diyeti önerisi sadece diyetisyen danışmanlığı ile belirlenmelidir.

Gaziantep İl Sağlık Müdürlüğü bünyesinde hizmet veren 4 adet Sağlıklı Beslenme ve Obezite Danışma Birimi bulunmaktadır:

  • Şehitkamil Abdülkadir Konukoğlu Sağlıklı Hayat Merkezi Obezite Danışma Birimi
  • Şahinbey 1 No’lu KETEM Obezite Danışma Birimi
  • Oğuzeli İlçe Sağlık Müdürlüğü Obezite Danışma Birimi
  • Nizip Salih Ekmekçi Sağlıklı Hayat Merkezi Obezite Danışma Birimi

Kaynak: https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/beslenmehareket-haberler/dunya-obezite-gunu-2020.html

Sağıklı yemek tabağı.jpg